Created on Friday, 09 May 2008 05:06
Tau ntau lub hli dhau los kuv tsis tau sau ntawv tuaj tso rau cov phooj ywg sawv daws tau nyeem lawm vim muaj hauj lwm ntau tsav ntau yam. Kuv xav tias nyaj cov phooj ywg nej sawv daws los kuj yuav ntsib kev noj qab nyob zoo nrog rau nej tsev neeg txhua tus.
Lub xyoo 2008 no kuj pom tau tias peb tsev neeg Hmoob hloov lawd ntau mus rau kis zoo. Kuj muaj ntau yam tshwm sim yam tsis zoo ntau zuj zus tuaj tib yam rau ntawm niam-txiv Hmoob thiab.
Kis zoo: Qhov kuv pom yog qhov hais tias Hmoob pib sib hlub thiab sib pab yam tsis hais
koj xeem kuv xeem zuj zus lawm. Cov coj tiam tshiab, feem ntau yog cov hluas, kuj muaj lub siab dawb paug ntau dua los pab peb tsev neeg Hmoob yam mob siab kawg nkaus. Xws li nyob rau hauv nroog Milwaukee, thaum tub nceev xwm txhom Kuam Muas thiab ntau nws, Hmoob tau mus tawm tsam hu txog kev tsis ncaj ncees. Kuv tau mus koom kev tawm tsam thiab pom tau tias Hmoob tsis hais xeem twg yeej tuaj sib pab yam txawd li 10 xyoo dhau los lawm. Kuv xav tias yog peb Hmoob muaj kev sib pab li no zuj zus mus yuav ua rau luag lwm haiv neeg pom tau kev sib koom tes thiab tshaw txog peb tsev neeg Hmoob ntxiv. Kuv cia siab tias yuav pom kev sib koom zoo li no mus ntxiv rau yav pem suab.
Kis tsis zoo: Ntxim li cov niam-txiv Hmoob muaj kev sib tua thiab muaj teeb meem ntau dua yav qub tuaj zuj zus. Qee zaug ua rau kuv yeej xav tsis tas tias yog vim li cas tiag. Puas yog tej zaum tshe peb Hmoob feem ntau sib yuav ntxov heev, kev ua si los tseem ua tsis tau txaus, thiab ob leeg lub siab tseem tsis tau pom kev zoo nrog kev phem txaus los pib lub neej tiag. Txog rau thaum yav hnub nyoog 35 xyoo rov sauv thiaj li pheej muaj teeb meem los li cas tiag. Thaum ntxov zoo nkaus li kuj hnov luag tej ob cag, cas ntev zuj zus tuaj ze kiag rau yus tsev neeg, thaum kawg kuj txog kiag rau yus los kuj muaj thiab. Tej kev zoo li no peb sawv daws yuav ua li cas thiaj li yuav muaj kev tswj tau? Yeej yog ib qhov tsis yooj yim vim peb tuaj nyob rau lub teb chaws asmeslibkas uas yog nyob raws kev cai lij choj xwb tsis yog nyob raws kab kev ntawm tej laus ib txwm coj los (cultural). Thaum zoo li no lawm, tus twg yuav ua li cas los yeej tsis muaj leej twg yuav hais tau lawm tsuav nws tsis ua yuam txoj cai xwb. Tshe peb sawv daws yuav tau tig los zaum xav thiab yuav tau los hloov txog peb kev ua neej nyob hauv teb chaws asmeslibkas peb thiaj li yuav tswv tau peb tus kheej txog tej kis tsis zoo li hais los. Raws qhov kuv xav xwb peb yuav tau los hloov li nram qab no:
Ib txwm coj los:Peb Hmoob yeej muaj los lus tias "Koj yuav poj niam lawm lod?" vim tus txiv neej yeej tau them ib cov nyiaj rau tus pojniam niam thiab txiv, nws thiaj li hais tau tias "Yuav Pojniam".
Hloov mus:Tseg kev sau nyiaj rau kev sib yuav. Peb yuav tau los hloov tias seb ob tug puas sib hlub tiag thiab puas tau txog cai nkawd ob leeg tuaj yeem los nyob tau ua kev, ua niam-txiv, pib lub cuab lub yig. Yog nkawd ob leeg xav tias nkawd txog cai lawm, nkawd mus sib yuav nkawd kom raws kev raws cai nyob teb chaws asmeslibkas, ob tog niam txiv pab nkawd ua ib nrooj mov hu tej kwv tij neej tsa nrog tej phooj ywg tuaj sib koom kom paub thiab nrog nkawd zoo siab rau nkawd lub neej pib xwb.
Ib txwm coj los:Hmoob, feem ntau, lub siab yeej khib khib heev txog ntawm yus tus txiv los yog yus tus poj niam. Yog pom yus tus txiv/tus pojniam nrog lwm tus tham xwb, yus txoj sia twb tshuav tu ntawd lawm. Tus txiv/tus niam yuav tsum kom nws tus txiv/tus niam ua raws nkaus li nws lub siab xav xwb, yog tsis ua li ces yeej muaj kev sib cav sib ceg yam tsis paub txaj muag rau leej twg. Qhov nod yog qhov teeb meem rau peb, tej feem, niam-txiv Hmoob vim thaum tub ceev xwm muaj feem txua nrog lawm ces yuav nyuaj rau ob leeg heev.
Hloov mus: Yog koj hlub koj tus txiv/tus pojniam tiag, koj yuav tsum tseeg koj tus kheej rau nws xwb. Txawm koj hlub thiab khib koj tus txiv/pojniam npaum twg los yog nws txiav txim mus tham lwm tus lawm ces koj yeej ua tsis tau dab tsi. Thaum hlub, hlub kom txaus nkaus txhob pub nws tshaws txog dab tsis ntxiv hauv lub neej. Thaum tsis muaj kev hlub lawm, tso plhuav txoj kev hlub yus muaj rau nws tseg. Txhob muab kev khib coj los ua kev cov nyom rau ntawm ob leeg. Paub hlub paub tso thiab ua tau ib siab.
Hais me ntsi li no xwb nyaj cov phooj ywg sawv daws yuav pom tau tias lub ntsiab lus yog li cas lawm. Txawm yuav zoo li cas los kuv xav tias peb Hmoob yuav poob rau teeb meem kis no mus ib ntus kom txog thaum sawv daws tswj tau sawv daws lub siab thiab hloov tau sawv daws txoj kev sib hlub mus rau kis tshiab lawm ces thiaj li yuav tseg zuj zus mus.
Yog koj pom tau li cas ho sau tso koj cov lus nram qab no rau peb sib tham kom peb thiaj li sib pom txog nyias lub tswv yim.
Mam li sib ntsib dua. Nyob zoo.